Ayrıtları a, b ve c olan bir dikdörtgenler prizmasında a ve b kenarlı yüzün köşegeni √(a² + b²) uzunluğundadır. Cisim köşegeni, bu yüz köşegeni ile c ayrıtının oluşturduğu dik üçgenin hipotenüsüdür ve uzunluğu √(a² + b² + c²) olur. Ayrıtları 2, 3 ve 6 cm olan bir kutuda cisim köşegeni √(4 + 9 + 36) = 7 cm'dir; bu, kutuya sığabilecek en uzun düz çubuğun uzunluğudur. Küpte ayrıt a ise yüzey köşegeni a√2, cisim köşegeni a√3'tür. Her dik prizmanın hacmi taban alanı ile yüksekliğin çarpımıdır. Yarıçapı r, yüksekliği h olan dik dairesel silindirin hacmi πr²h, yüzey alanı iki taban ile yanal yüzün toplamı olan 2πr² + 2πrh'dir.
Dik piramitte tepe noktasından tabana indirilen dikme cisim yüksekliği h'dir; tepe noktasından bir taban kenarına yan yüz üzerinde inilen dikme ise yan yüz yüksekliğidir. Taban kenarı a olan kare dik piramitte cisim yüksekliği, tabanın merkezinden kenara olan a/2 uzaklığı ve yan yüz yüksekliği bir dik üçgen oluşturur; yan yüz yüksekliği √(h² + (a/2)²) olur ve bu nedenle h'den büyüktür. Aynı taban ve yüksekliğe sahip prizmanın yan yüz yüksekliği ise h'ye eşittir. Hacim deneyleri, aynı taban ve yükseklikteki piramidin prizmayı üç kez doldurduğunu gösterir: piramidin hacmi (1/3)·taban alanı·h'dir. Yüzey alanı taban alanı ile yan yüz üçgenlerinin alanları toplamıdır. Taban kenarı 6, cisim yüksekliği 4 olan kare dik piramitte yan yüz yüksekliği 5, yüzey alanı 36 + 4·(6·5/2) = 96, hacim 48 birimdir.
Aynı analoji silindirden koniye taşınır. Dik dairesel koninin tepe noktasını taban çemberindeki bir noktaya birleştiren doğru parçasına ana doğru denir; uzunluğu ℓ ise ℓ² = h² + r² olur. Koninin hacmi, aynı taban ve yükseklikteki silindirin üçte biri olan (1/3)πr²h'dir. Koninin yanal yüzü açıldığında yarıçapı ℓ olan bir daire dilimi oluşur ve bu dilimin yay uzunluğu taban çevresine, yani 2πr'ye eşittir; buradan yanal alan πrℓ, yüzey alanı πr² + πrℓ bulunur. r = 3 ve h = 4 olan bir külahta ℓ = 5, yanal alan 15π, yüzey alanı 24π ve hacim 12π birimdir.
Küre, merkezden eşit uzaklıktaki noktaların oluşturduğu yüzeydir. Arşimet, yarıçapı r olan küreyi tam içine aldığı silindirle karşılaştırdı: bu silindirin yarıçapı r, yüksekliği 2r'dir. Kürenin yüzey alanı, silindirin yanal alanına eşittir: 2πr·2r = 4πr². Kürenin hacmi ise silindirin hacmi olan 2πr³'ün üçte ikisidir: (4/3)πr³. Yarıçapı 3 cm olan bir topun yüzey alanı 36π cm², hacmi 36π cm³'tür. Kubbelerde sık görülen yarım küre biçimi için de aynı bağıntılar kullanılır; estetik dışında hangi nedenlerle tercih edildiği sınıfta tartışılabilir. Bir yarım kürenin eğri yüzey alanı 2πr², hacmi (2/3)πr³'tür.
Problemlerde önce cismi ve istenen niceliği belirle: malzeme miktarı soruluyorsa yüzey alanı, alabileceği sıvı soruluyorsa hacim gerekir. Üstü açık bir depoda yüzey alanına üst taban eklenmez. Yarıçapı 1 m, yüksekliği 2 m olan silindir biçimli bir su deposunun hacmi 2π m³, yani yaklaşık 6,28 m³ ya da 6280 litredir. Bileşik cisimlerde, örneğin silindir üzerine oturan bir koni ya da yarım kürede, hacimler toplanır; yüzey alanında ise birleşme yüzeyi dışarıda kalmadığı için hesaba katılmaz. Çözümü bitirince birimleri kontrol et: uzunluk birim, alan birim kare, hacim birim küp olmalıdır.