11. sınıf türk dili ve edebiyatı 1. dönem 1. yazılı soruları

Soruları sınavdaki gibi süre tutarak kâğıda çöz. Bitirince “Çözdüm, kendimi puanla”yı aç ve cevabında olan ölçütleri işaretle. Puanın ve kazanım kazanım sonucun sayfanın sonunda; yalnız bu cihazda saklanır.

1. Soru 1

   kolay

   TDE2.2OKUMA • Tema içeriğine uygun bir Karagöz oyunu • Tema içeriğine uygun bir mektup • Ara Metin: Tema içeriğine uygun bir dilekçe

   10 puan

   HACİVAT — (Gelir.) Ah, Karagöz’üm! Bu sabah ruhuma bir inşirah geldi, gönlüm safa buldu. KARAGÖZ — Şıra mı geldi? Dök bir bardak da ben içeyim. Hem sofayı nerede buldun, bizim evde minder bile yok! HACİVAT — Canım, inşirah; yani gönül ferahlığı! Safa da sevinç demektir. KARAGÖZ — Ferahlık mı? Bizim evde ferahlık çok: Tavan aktığından oda hem ferah hem serin. HACİVAT — Ah, bilâder, sana edep erkân öğretmek beyhude. KARAGÖZ — Beyhude değil, ben Beykoz’dan geldim! HACİVAT — Lâkırdıyı daima ters anlıyorsun! KARAGÖZ — Sen düz söyle, ben de düz anlayayım. (Dubba için yazılmıştır.) (inşirah: gönül ferahlığı; safa: sevinç, gönül hoşluğu; beyhude: boşuna; bilâder: birader; lâkırdı: söz)

   Yukarıdaki Karagöz sahnesini okuyunuz.

   a)Karagöz, Hacivat’ın hangi sözlerini yanlış anlamıştır? İki örnek yazınız ve her örnekte Karagöz’ün o sözü hangi sözcükle karıştırdığını belirtiniz.

   b)Karagöz’ün “Tavan aktığından oda hem ferah hem serin.” sözünden onun yaşam koşullarına ilişkin hangi örtük ileti çıkarılabilir? Açıklayınız.

   Çözdüm, kendimi puanla

   Cevabında olan her ölçütü işaretle.

   a) Birinci doğru örnek: Hacivat’ın sözü ve Karagöz’ün karıştırdığı sözcük (inşirah → şıra, safa → sofa, beyhude → Beykoz; yalnızca Hacivat’ın sözcüğünü yazıp karıştırılanı yazmayan cevaba 1 puan)2 pa) İkinci doğru örnek (aynı puanlama)2 pb) Örtük iletiyi belirleme: Karagöz yoksuldur, evi eski ve bakımsızdır, tavanını onaracak parası yoktur (3 puan; yalnızca “evi soğuktur” gibi yüzeysel cevaba 1 puan)3 pb) Bu iletinin açıkça söylenmeyip şakayla verildiğini açıklama: Karagöz yakınmasını “ferah ve serin” diyerek alaya çevirir, yoksulluğunu güldürerek anlatır (3 puan)3 p

   Örnek cevap (tam puan)

   a) Hacivat “inşirah” deyince Karagöz bunu “şıra” sanıp bir bardak ister. Hacivat “gönlüm safa buldu” deyince Karagöz “safa”yı “sofa” anlar ve evlerinde minder bile olmadığını söyler. (Üçüncü örnek: “beyhude” sözünü “Beykoz” sanması.) b) Bu sözden Karagöz’ün yoksul olduğu, evinin eski ve bakımsız olduğu, akan tavanı onaracak durumu bulunmadığı anlaşılır. Karagöz bunu açıkça yakınarak söylemez; evinin “ferah ve serin” olduğunu söyleyerek kötü durumunu şakaya çevirir. Böylece ileti örtük kalır ve güldürerek verilir.

2. Soru 2

   orta

   TDE2.2OKUMA • Tema içeriğine uygun bir Karagöz oyunu • Tema içeriğine uygun bir mektup • Ara Metin: Tema içeriğine uygun bir dilekçe

   12 puan

   Kars, 2 Ekim 2026 Sevgili Elif’im, Sen gideli tam bir ay oldu. Sınıfta senin sıran hâlâ boş. Öğretmenimiz yeni gelen öğrenciyi oraya oturtmak istedi, ben “Orası dolu.” dedim; kimse ne demek istediğimi anlamadı. Taşınmadan önceki o son akşamı hatırlıyor musun? Proje ödevimiz yüzünden tartışmıştık. Ben sana haksızlık ettim; bunu o gün söyleyemedim, telefonda da söyleyemedim. Bazı sözler ancak kâğıda dökülünce cesaret buluyor galiba. Burada sonbahar erken geldi, kalenin yamaçları sararmaya başladı. Annem her sabah “Elif kahvaltıya gelmiyor mu?” diye takılıyor. Kütüphanede birlikte okumaya başladığımız kitabı bitirdim; sonunu sana anlatmayacağım, kendin oku. Yarıyıl tatilinde size gelmek istiyorum. Cevabını, eski günlerdeki gibi uzun uzun yazmanı bekliyorum. Seni çok özleyen arkadaşın Zeynep (Dubba için yazılmıştır.)

   Yukarıdaki mektubu okuyunuz.

   a)Mektubun konusunu ve Zeynep’in bu mektubu yazmasının asıl amacını belirtiniz.

   b)Zeynep’in öğretmenine “Orası dolu.” demesi onun hangi duygusunu örtük biçimde yansıtmaktadır? Açıklayınız.

   c)“Bazı sözler ancak kâğıda dökülünce cesaret buluyor galiba.” cümlesinden hareketle mektubun iletişimdeki işlevine ilişkin bir çıkarımda bulununuz.

   Çözdüm, kendimi puanla

   Cevabında olan her ölçütü işaretle.

   a) Konuyu belirleme: başka şehre taşınan arkadaşa duyulan özlem ve aralarında geçen tartışma (2 puan; yalnızca “arkadaşlık” gibi genel cevaba 1 puan)2 pa) Asıl amacı belirleme: arkadaşından özür dilemek ve dostluğu sürdürmek (2 puan; yalnızca “özlemini anlatmak” cevabına 1 puan)2 pb) Duyguyu belirleme: özlem, arkadaşına bağlılık, onun yerini kimsenin dolduramayacağı duygusu (2 puan)2 pb) Örtüklüğü açıklama: Zeynep duygusunu doğrudan söylemez; sıranın “dolu” olduğunu söyleyerek Elif’i hâlâ sınıfın bir parçası saydığını sezdirir (2 puan)2 pc) Çıkarım: yüz yüze ya da telefonda söylenemeyen duygu ve düşünceler mektupta daha rahat dile getirilebilir; yazı, düşünerek ve cesaret toplayarak konuşma imkânı verir (2 puan)2 pc) Çıkarımı metinle ilişkilendirme: Zeynep özrünü o gün ve telefonda söyleyemediği hâlde ilk kez bu mektupta dile getirmiştir (2 puan)2 p

   Örnek cevap (tam puan)

   a) Mektubun konusu, başka şehre taşınan arkadaşa duyulan özlem ve taşınmadan önce yaşanan tartışmadır. Zeynep’in asıl amacı Elif’ten özür dilemek ve dostluklarını sürdürmektir. b) Bu söz Zeynep’in Elif’i çok özlediğini ve onun yerini kimsenin dolduramayacağını düşündüğünü yansıtır. Zeynep bunu açıkça söylemez; sıranın “dolu” olduğunu söyleyerek Elif’i hâlâ sınıfın bir parçası saydığını sezdirir. c) Bu cümleden, insanların yüz yüze ya da telefonda söyleyemediği duyguları mektupta daha kolay dile getirebildiği sonucu çıkar. Nitekim Zeynep, tartışma günü ve telefonda söyleyemediği özrünü ilk kez bu mektupta yazmıştır.

3. Soru 3

   kolay

   TDE2.3OKUMA • Tema içeriğine uygun bir Karagöz oyunu • Tema içeriğine uygun bir mektup • Ara Metin: Tema içeriğine uygun bir dilekçe

   10 puan

   HACİVAT — (Gelir.) Ah, Karagöz’üm! Bu sabah ruhuma bir inşirah geldi, gönlüm safa buldu. KARAGÖZ — Şıra mı geldi? Dök bir bardak da ben içeyim. Hem sofayı nerede buldun, bizim evde minder bile yok! HACİVAT — Canım, inşirah; yani gönül ferahlığı! Safa da sevinç demektir. KARAGÖZ — Ferahlık mı? Bizim evde ferahlık çok: Tavan aktığından oda hem ferah hem serin. HACİVAT — Ah, bilâder, sana edep erkân öğretmek beyhude. KARAGÖZ — Beyhude değil, ben Beykoz’dan geldim! HACİVAT — Lâkırdıyı daima ters anlıyorsun! KARAGÖZ — Sen düz söyle, ben de düz anlayayım. (Dubba için yazılmıştır.) (inşirah: gönül ferahlığı; safa: sevinç, gönül hoşluğu; beyhude: boşuna; bilâder: birader; lâkırdı: söz)

   Yukarıdaki Karagöz sahnesini okuyunuz.

   a)Bu sahne Karagöz oyununun hangi bölümüne aittir? İki gerekçeyle yazınız.

   b)Hacivat ile Karagöz’ün dil ve üslubunu karşılaştırınız. Her biri için metinden birer örnek veriniz.

   Çözdüm, kendimi puanla

   Cevabında olan her ölçütü işaretle.

   a) Bölümü doğru belirleme: muhavere (söyleşme) (2 puan)2 pa) İki gerekçe: konuşmanın asıl oyunun konusuyla ilgisiz olması; Karagöz’ün Hacivat’ın sözlerini yanlış anlaması ya da çarpıtmasıyla sürmesi; yalnızca Karagöz ile Hacivat arasında geçmesi, başka tiplerin olmaması (her gerekçe 1 puan)2 pb) Hacivat’ın dil ve üslubunu belirleme: süslü, Arapça ve Farsça kökenli sözcüklerle dolu, kibar ve okumuş birinin dili; metinden örnek (inşirah, safa, beyhude, edep erkân) (özellik 2 puan, örnek 1 puan)3 pb) Karagöz’ün dil ve üslubunu belirleme: yalın, gündelik halk dili, şakacı ve doğrudan; metinden örnek (“Dök bir bardak da ben içeyim.”, “Sen düz söyle, ben de düz anlayayım.”) (özellik 2 puan, örnek 1 puan)3 p

   Örnek cevap (tam puan)

   a) Sahne muhavere (söyleşme) bölümüne aittir. Çünkü konuşma asıl oyunun konusuyla ilgili değildir ve Karagöz’ün Hacivat’ın sözlerini yanlış anlamasıyla ilerler. Ayrıca sahnede yalnızca Karagöz ile Hacivat vardır. b) Hacivat süslü, Arapça ve Farsça kökenli sözcüklerle konuşur; okumuş ve kibar görünmeye çalışan birinin dilini kullanır. Örnek: “Ruhuma bir inşirah geldi, gönlüm safa buldu.” Karagöz ise yalın, gündelik halk dilini kullanır, açık sözlü ve şakacıdır. Örnek: “Sen düz söyle, ben de düz anlayayım.”

4. Soru 4

   orta

   TDE2.3OKUMA • Tema içeriğine uygun bir Karagöz oyunu • Tema içeriğine uygun bir mektup • Ara Metin: Tema içeriğine uygun bir dilekçe

   12 puan

   Kars, 2 Ekim 2026 Sevgili Elif’im, Sen gideli tam bir ay oldu. Sınıfta senin sıran hâlâ boş. Öğretmenimiz yeni gelen öğrenciyi oraya oturtmak istedi, ben “Orası dolu.” dedim; kimse ne demek istediğimi anlamadı. Taşınmadan önceki o son akşamı hatırlıyor musun? Proje ödevimiz yüzünden tartışmıştık. Ben sana haksızlık ettim; bunu o gün söyleyemedim, telefonda da söyleyemedim. Bazı sözler ancak kâğıda dökülünce cesaret buluyor galiba. Burada sonbahar erken geldi, kalenin yamaçları sararmaya başladı. Annem her sabah “Elif kahvaltıya gelmiyor mu?” diye takılıyor. Kütüphanede birlikte okumaya başladığımız kitabı bitirdim; sonunu sana anlatmayacağım, kendin oku. Yarıyıl tatilinde size gelmek istiyorum. Cevabını, eski günlerdeki gibi uzun uzun yazmanı bekliyorum. Seni çok özleyen arkadaşın Zeynep (Dubba için yazılmıştır.)

   Yukarıdaki mektubu okuyunuz.

   a)Mektubun türünü belirleyiniz. Bu türün metinde görülen iki biçim özelliğini yazınız.

   b)Mektuptan bir öznel, bir nesnel ifade bularak her birinin neden öznel ya da nesnel olduğunu açıklayınız.

   c)Mektubun dil ve üslubunun alıcıya uygun olup olmadığını metinden iki örnekle değerlendiriniz.

   Çözdüm, kendimi puanla

   Cevabında olan her ölçütü işaretle.

   a) Türü doğru belirleme: özel mektup (2 puan)2 pa) İki biçim özelliği: sağ üstte yer ve tarih; hitapla başlama; iyi dilek ya da bekleyişle bitirme; sonda yazanın adı (her doğru özellik 1 puan)2 pb) Öznel ifade ve gerekçesi: kişisel yargı, duygu ya da tahmin bildirdiği, doğruluğu kanıtlanamadığı belirtilir (ör. “Ben sana haksızlık ettim.”, “Bazı sözler ancak kâğıda dökülünce cesaret buluyor galiba.”) (ifade 1 puan, gerekçe 1 puan)2 pb) Nesnel ifade ve gerekçesi: doğruluğu kontrol edilebilen bir durum bildirdiği belirtilir (ör. “Sen gideli tam bir ay oldu.”, “Proje ödevimiz yüzünden tartışmıştık.”, “Kütüphanede birlikte okumaya başladığımız kitabı bitirdim.”) (ifade 1 puan, gerekçe 1 puan)2 pc) Yargı: dil ve üslup yakın bir arkadaşa yazıldığı için samimi, içten ve uygundur (2 puan)2 pc) Yargıyı destekleyen iki örnek (“Sevgili Elif’im”, “Seni çok özleyen arkadaşın”, “sonunu sana anlatmayacağım, kendin oku” gibi şakalı söz) (her örnek 1 puan)2 p

   Örnek cevap (tam puan)

   a) Metin özel mektuptur. Sağ üstte yer ve tarih (“Kars, 2 Ekim 2026”) vardır; mektup “Sevgili Elif’im” hitabıyla başlar ve sonunda yazanın adı yer alır. b) Öznel: “Ben sana haksızlık ettim.” Bu, Zeynep’in kendi yargısıdır; doğruluğu kanıtlanamaz. Nesnel: “Proje ödevimiz yüzünden tartışmıştık.” Bu, yaşanmış ve doğruluğu kontrol edilebilen bir olaydır. c) Dil ve üslup alıcıya uygundur. Mektup yakın bir arkadaşa yazıldığı için samimidir: “Sevgili Elif’im” hitabı ve “Seni çok özleyen arkadaşın” kapanışı bu yakınlığı gösterir.

5. Soru 5

   orta

   TDE2.4OKUMA • Tema içeriğine uygun bir Karagöz oyunu • Tema içeriğine uygun bir mektup • Ara Metin: Tema içeriğine uygun bir dilekçe

   13 puan

   HACİVAT — (Gelir.) Ah, Karagöz’üm! Bu sabah ruhuma bir inşirah geldi, gönlüm safa buldu. KARAGÖZ — Şıra mı geldi? Dök bir bardak da ben içeyim. Hem sofayı nerede buldun, bizim evde minder bile yok! HACİVAT — Canım, inşirah; yani gönül ferahlığı! Safa da sevinç demektir. KARAGÖZ — Ferahlık mı? Bizim evde ferahlık çok: Tavan aktığından oda hem ferah hem serin. HACİVAT — Ah, bilâder, sana edep erkân öğretmek beyhude. KARAGÖZ — Beyhude değil, ben Beykoz’dan geldim! HACİVAT — Lâkırdıyı daima ters anlıyorsun! KARAGÖZ — Sen düz söyle, ben de düz anlayayım. (Dubba için yazılmıştır.) (inşirah: gönül ferahlığı; safa: sevinç, gönül hoşluğu; beyhude: boşuna; bilâder: birader; lâkırdı: söz)

   Yukarıdaki Karagöz sahnesini okuyunuz.

   a)Sahnedeki yanlış anlamaların güldürünün ortaya çıkmasına katkısını bir örnek üzerinden değerlendiriniz.

   b)Hacivat ile Karagöz arasındaki dil farkı, Karagöz oyununun ortaya çıktığı dönemin toplumsal yapısı hakkında ne düşündürmektedir? Değerlendiriniz.

   c)Sahne seyirciyi güldürme amacına ulaşmış mıdır? Kendi belirlediğiniz bir ölçüte dayanarak görüşünüzü yazınız.

   Çözdüm, kendimi puanla

   Cevabında olan her ölçütü işaretle.

   a) Metinden doğru bir yanlış anlama örneği verme (inşirah/şıra, safa/sofa, beyhude/Beykoz) (2 puan)2 pa) Katkıyı açıklama: ses benzerliğinden doğan beklenmedik cevap seyirciyi şaşırtıp güldürür; yanlış anlamalar iki kişi arasındaki çatışmayı da sürdürür (yalnızca “komik olmuş” deyip nedenini açıklamayan cevaba 1 puan)3 pb) Toplumsal yapıya ilişkin çıkarım: dönemde okumuş kesimin süslü, yabancı sözcüklerle dolu dili ile halkın konuştuğu yalın Türkçe arasında belirgin bir ayrılık vardır (2 puan)2 pb) Çıkarımı metne dayandırma: Karagöz’ün (halkın) Hacivat’ın (okumuşun) sözcüklerini anlamaması bu ayrılığı gösterir; oyun bu ayrılığı güldürü yoluyla eleştirir (2 puan)2 pc) Açık ve uygun bir ölçüt belirleme (ör. beklenmedik cevaplar, söz oyunlarının seyircinin anlayabileceği kadar yalın olması, konuşmanın hızı ve kısalığı) (2 puan)2 pc) Görüşü belirlenen ölçüte ve metinden bir örneğe dayandırarak gerekçelendirme (gerekçesiz yargıya 0 puan) (2 puan)2 p

   Örnek cevap (tam puan)

   a) Hacivat “Beyhude.” deyince Karagöz “Ben Beykoz’dan geldim!” der. Sözcüklerin ses benzerliği, seyircinin beklemediği bir cevap doğurur ve bu şaşırtıcılık güldürür. Aynı zamanda Hacivat’ın sinirlenmesine yol açarak ikisi arasındaki çatışmayı sürdürür. b) Bu fark, dönemde okumuş kesimin Arapça ve Farsça sözcüklerle dolu süslü bir dil kullandığını, halkın ise yalın Türkçe konuştuğunu ve iki kesimin zaman zaman birbirini anlamadığını düşündürür. Karagöz’ün Hacivat’ın sözcüklerini anlamaması bu ayrılığı gösterir; oyun da bu durumu güldürerek eleştirir. c) Ölçütüm, güldürünün beklenmedik cevaplardan doğması. Bu ölçüte göre sahne amacına ulaşmıştır; Karagöz’ün “Tavan aktığından oda hem ferah hem serin.” cevabı hiç beklenmediği için seyirciyi güldürür.

6. Soru 6

   zor

   TDE2.4OKUMA • Tema içeriğine uygun bir Karagöz oyunu • Tema içeriğine uygun bir mektup • Ara Metin: Tema içeriğine uygun bir dilekçe

   15 puan

   Çınar Anadolu Lisesi Müdürlüğüne, Merhaba müdür bey, ben 11-C sınıfından Deniz Kaya. Okul kütüphanemiz öğle arasında kapalı kalıyor ve bu durum gerçekten çok sinir bozucu!!! Sınavlara hazırlanırken boş yer bulamıyoruz, kantinde ders çalışmak zorunda kalıyoruz. Geçen hafta bir arkadaşımın çayı defterime döküldü, defterim mahvoldu. Ayrıca kütüphanedeki bilgisayarlar da çok yavaş, kitaplar da eski. Kütüphanenin öğle arasında da açık tutulması için ne lazımsa yapılsın. Deniz Kaya (Dubba için yazılmıştır.)

   Yukarıdaki dilekçeyi okuyunuz.

   a)Dilekçenin yazılma amacını belirtiniz. Dilekçe bu amaca ulaşabilir mi? “Açıklık” ve “resmî üslup” ölçütlerine göre değerlendiriniz.

   b)Dilekçedeki üç biçim ya da üslup yanlışını belirleyerek her birinin nasıl düzeltilmesi gerektiğini yazınız.

   c)Dilekçenin son cümlesini, dilekçe yazma kurallarına uygun biçimde yeniden yazınız.

   Çözdüm, kendimi puanla

   Cevabında olan her ölçütü işaretle.

   a) Amacı belirleme: okul kütüphanesinin öğle arasında da açık tutulmasını istemek (2 puan)2 pa) Açıklık ölçütüne göre değerlendirme: asıl talep gereksiz ayrıntı (dökülen çay) ve konu dışı şikâyetler (bilgisayar, kitaplar) arasında kaybolmaktadır (2 puan)2 pa) Resmî üslup ölçütüne göre değerlendirme: samimi hitap, duygusal ifadeler ve ünlemler resmî yazıya uygun değildir; bu yüzden dilekçe amacına tam ulaşamaz (yargı gerekçesizse 1 puan) (2 puan)2 pb) Birinci yanlış ve düzeltmesi (yanlışlar: makam adı büyük harfle yazılmamış; “Merhaba müdür bey” gibi samimi hitap kullanılmış; “çok sinir bozucu!!!” gibi duygusal ifade ve ünlem var; gereksiz ve konu dışı ayrıntılar var; tarih ve imza yok; adres ve iletişim bilgisi yok) (yanlışı belirleyip düzeltmeyi yazmayan cevaba 1 puan)2 pb) İkinci yanlış ve düzeltmesi (aynı puanlama)2 pb) Üçüncü yanlış ve düzeltmesi (aynı puanlama)2 pc) Talebi açık, kısa ve resmî bir dille yazma (2 puan)2 pc) Üst makama yazıldığı için cümleyi “arz ederim” kalıbıyla bitirme (1 puan)1 p

   Örnek cevap (tam puan)

   a) Dilekçenin amacı, okul kütüphanesinin öğle arasında da açık tutulmasını istemektir. Dilekçe bu hâliyle amacına tam ulaşamaz. Açıklık bakımından asıl talep, dökülen çay gibi gereksiz ayrıntılar ve bilgisayar, kitap gibi konu dışı şikâyetler arasında kaybolmaktadır. Resmî üslup bakımından “Merhaba müdür bey” hitabı, “çok sinir bozucu!!!” gibi duygusal ifadeler ve ünlemler resmî bir yazıya uygun değildir. b) 1. Makam adı büyük harfle yazılmamıştır: “ÇINAR ANADOLU LİSESİ MÜDÜRLÜĞÜNE” biçiminde yazılmalıdır. 2. “Merhaba müdür bey” ve “çok sinir bozucu!!!” ifadeleri çıkarılmalı, yerine kim olduğunu ve isteğini ölçülü bir dille anlatan cümleler yazılmalıdır. 3. Sağ altta tarih ve imza, sol altta adres ve iletişim bilgileri eksiktir; bunlar eklenmelidir. c) Öğrencilerin ders çalışabilmesi için okul kütüphanesinin öğle arasında da açık tutulması hususunda gereğini arz ederim.

7. Soru 7

   kolay

   TDE4.3YAZMA • e-posta yazabilme

   13 puan

   Okul kütüphanesinden 9 Ekim’de ödünç aldığınız romanı 23 Ekim’de teslim etmeniz gerekiyor. Ancak edebiyat dersindeki tanıtım ödeviniz için romanın son bölümlerini yeniden okumanız gerekiyor. Kütüphane görevlisi Leyla Arslan’a, teslim süresini bir hafta uzatmasını rica eden bir e-posta yazacaksınız.

   Yukarıdaki duruma uygun, 5-7 cümlelik bir e-posta yazınız. E-postanızda içeriğe uygun bir “Konu” satırı, uygun bir hitap, giriş-gelişme-sonuç düzeni ve adınızla birlikte bir kapanış ifadesi bulunsun.

   Çözdüm, kendimi puanla

   Cevabında olan her ölçütü işaretle.

   Yapı: içeriğe uygun, kısa ve açık bir konu satırı (konu satırı var ama içeriği belirsizse 1 puan)2 pYapı: alıcıya uygun, saygılı bir hitap (ör. “Sayın Leyla Arslan,” ya da “Merhaba Leyla Hanım,”)1 pYapı: giriş (kim olduğunu ve yazma amacını belirtme), gelişme (gerekçe), sonuç (talep ve teşekkür) düzeni (bölümlerden biri eksikse 1 puan)2 pYapı: kapanış ifadesi ile ad-soyad ve sınıf bilgisi1 pİçerik: talebin açık olması (bir hafta ek süre, yeni teslim tarihi) (yalnızca “süre uzatın” deyip ne kadar olduğunu yazmayan cevaba 1 puan)2 pİçerik: talebin inandırıcı bir gerekçeyle desteklenmesi (ödev için son bölümleri yeniden okuma ihtiyacı)2 pİçerik: alıcıya uygun, ölçülü ve saygılı bir dil (rica ifadesi kullanma)1 pYazım ve noktalama: hata yoksa 2 puan, 1-2 hata varsa 1 puan, daha fazla hata varsa 0 puan2 p

   Örnek cevap (tam puan)

   Konu: Kitap teslim süresinin uzatılması hakkında Sayın Leyla Arslan, Ben 11-B sınıfından Ayşe Demir. 9 Ekim’de kütüphaneden ödünç aldığım romanın teslim süresiyle ilgili size yazıyorum. Edebiyat dersindeki tanıtım ödevim için romanın son bölümlerini yeniden okumam gerekiyor. Bu nedenle 23 Ekim olan teslim tarihinin bir hafta uzatılarak 30 Ekim’e alınmasını rica ediyorum. Kitabı özenle koruyacağımı ve yeni tarihte teslim edeceğimi bildirmek isterim. Yardımınız için şimdiden teşekkür ederim. Saygılarımla, Ayşe Demir 11-B

8. Soru 8

   zor

   TDE4.3YAZMA • e-posta yazabilme

   15 puan

   Okulunuzun edebiyat kulübü, 21 Kasım 2026 Cumartesi saat 14.00’te mahallenizdeki halk kütüphanesinde çocuklar için bir Karagöz gösterisi düzenlemek istiyor. Gösteri yaklaşık 45 dakika sürecek ve 60 çocuğun katılması bekleniyor. Kulüp, kütüphanenin bağlı olduğu belediyenin Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğünden kütüphane salonunu kullanma izni ve ses düzeni desteği istiyor. E-postaya gösteri programı ve afiş taslağı eklenecek. Kulüp başkanı olarak bu e-postayı siz yazacaksınız.

   Yukarıdaki duruma uygun, 8-12 cümlelik bir e-posta yazınız. E-postanızda:

   a)Konu satırı, resmî bir hitap, giriş-gelişme-sonuç düzeni ve eklerin belirtildiği bir kapanış bulunsun.

   b)Talebinizi en az iki gerekçeyle destekleyin; rica ve gerekçelendirme ifadeleri kullanın, tarih, saat ve katılımcı sayısı gibi nesnel bilgileri verin.

   c)Bağlama uygun bir deyim ya da atasözü kullanın.

   Çözdüm, kendimi puanla

   Cevabında olan her ölçütü işaretle.

   Yapı: içeriğe uygun konu satırı1 pYapı: resmî hitap (ör. “Sayın Yetkili,”)1 pYapı: giriş (yazanın kim olduğu ve amaç), gelişme (gösterinin bilgileri ve gerekçeler), sonuç (talep ve teşekkür) düzeni (bölümlerden biri eksikse 1 puan)2 pYapı: eklerin belirtilmesi ve saygı ifadesi, ad-soyad, kulüp adı, iletişim bilgisiyle kapanış (ekler belirtilmemişse 0 puan)1 pİçerik: talebin açık ve eksiksiz olması: salon izni ve ses düzeni, tarih, saat, süre, katılımcı sayısı (bilgilerden ikisi ya da daha fazlası eksikse 1 puan)2 pİçerik: talebin en az iki farklı gerekçeyle desteklenmesi (ör. çocukların geleneksel tiyatromuzu tanıması, kütüphanenin mahalleye kazandırdığı etkinlik, gönüllü ve ücretsiz olması) (tek gerekçeye 1 puan)2 pİçerik: rica ve gerekçelendirme ifadelerinin kullanılması (ör. “rica ederiz”, “bu nedenle”, “çünkü”)1 pİçerik: bağlama uygun bir deyim ya da atasözü (bağlama uymuyorsa 0 puan)1 pDil ve üslup: kuruma uygun resmî, ölçülü ve tutarlı anlatım; samimi ya da argo ifade yok (bir-iki yerde üslup bozuluyorsa 1 puan)2 pYazım ve noktalama: hata yoksa 2 puan, 1-2 hata varsa 1 puan, daha fazla hata varsa 0 puan2 p

   Örnek cevap (tam puan)

   Konu: Karagöz gösterisi için salon ve ses düzeni talebi Sayın Yetkili, Ben Çınar Anadolu Lisesi Edebiyat Kulübü başkanı Mert Yılmaz. Kulübümüz, mahallemizdeki halk kütüphanesinde çocuklara yönelik bir Karagöz gösterisi düzenlemek istemektedir. Gösteri 21 Kasım 2026 Cumartesi günü saat 14.00’te başlayacak ve yaklaşık 45 dakika sürecektir. Gösteriye 60 çocuğun katılmasını bekliyoruz. Bu nedenle kütüphanenin salonunu kullanmamıza izin verilmesini ve ses düzeni desteği sağlanmasını Müdürlüğünüzden rica ediyoruz. Karagöz, geleneksel tiyatromuzun önemli bir parçasıdır ve “Ağaç yaşken eğilir.” sözünde olduğu gibi bu kültürü çocuklara küçük yaşta tanıtmak istiyoruz. Ayrıca gösteri ücretsizdir ve kulüp üyelerimiz tarafından gönüllü olarak hazırlanmıştır. Bu nedenle desteğinizin mahallemizdeki çocuklar için değerli bir kültür etkinliğine kapı açacağını düşünüyoruz. Gösteri programını ve afiş taslağını ekte bilgilerinize sunuyoruz. İlginiz için teşekkür ederiz. Saygılarımızla, Mert Yılmaz Çınar Anadolu Lisesi Edebiyat Kulübü Başkanı Tel: 0 (5xx) xxx xx xx Ekler: 1. Gösteri programı 2. Afiş taslağı

ODSGM 11. sınıf türk dili ve edebiyatı 1. dönem 1. yazılı için 3 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer ve yazılıyı ona göre hazırlar. Senaryolar yalnız soru sayısında ayrılır: toplam 5-6 soru, tek ünite: 1. tema: bi̇r di̇yeceği̇m var!. Sorular açık uçlu ya da kısa cevaplı; çoktan seçmeli yok, işlem ve gerekçe puanlanır. Kâğıt Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) üzerinden hazırlanır: iki soruyu zümre yazar, gerisi MEB soru havuzundan gelir.

Kaynak: MEB ÖDSGM, 2026-2027 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları, ortaöğretim türk dili ve edebiyatı (11. sınıf). Kodlar ve öğrenme çıktıları resmî; soru aralıkları senaryolar arasındaki en az–en çok değerdir.