9. sınıf biyoloji 1. dönem 1. yazılı soruları
10 açık uçlu soru, 3 kazanımın hepsinden. Sorular OYSS biçiminde: şık yok, cevabı sen yazarsın. Her sorunun altında puanlama anahtarı ve tam puanlık örnek cevap var.
Son güncelleme:
9. sınıf biyoloji 1. dönem 1. yazılısı 3 Kasım 2026 günü, okul geneli ortak yazılı olarak OYSS üzerinden yapılır; süre 40 dakika. ODSGM bu yazılı için 3 senaryo yayımladı ve okulun zümresi birini seçer; kâğıtta senaryoya göre 5-6 soru olur. Sorular açık uçlu ya da kısa cevaplıdır; iki soruyu zümre yazar, gerisi MEB soru havuzundan gelir. Aşağıdaki sorular aynı kazanımlara göre Dubba tarafından yazıldı.
9. sınıf biyoloji 1. dönem 1. yazılı soruları ve cevapları
Soruları sınavdaki gibi süre tutarak kâğıda çöz. Bitirince “Çözdüm, kendimi puanla”yı aç ve cevabında olan ölçütleri işaretle. Puanın ve kazanım kazanım sonucun sayfanın sonunda; yalnız bu cihazda saklanır.
- 7 puan
Soru 1
kolayBİY.9.1.1Biyolojinin Önemi, Biyoloji Biliminin Gelişimindeki Dönüm Noktaları
Bir aile sağlığı merkezinde bir gün içinde şu üç işlem yapılıyor: 1. Bakteriyel boğaz enfeksiyonu tanısı konan bir hastaya penisilin grubundan bir ilaç yazılıyor. 2. İki aylık bir bebeğe aşı uygulanıyor. 3. Bir hastanın kan örneği laboratuvarda mikroskopla incelenerek kan hücreleri sayılıyor.
a)Her işlemin, biyoloji tarihindeki hangi dönüm noktası sayesinde yapılabildiğini yazınız.
b)Bu dönüm noktalarından ikisinin insan hayatına birer katkısını açıklayınız.
Çözdüm, kendimi puanla
Örnek cevap (tam puan)
a) 1. Antibiyotiğin (penisilinin) keşfi. 2. Aşının geliştirilmesi. 3. Mikroskobun geliştirilmesi ve hücrelerin gözlenebilmesi. b) Penisilin: Eskiden ölümcül olabilen bakteri kaynaklı hastalıklar tedavi edilebilir hâle geldi, ameliyatlar daha güvenli oldu. Aşı: Bulaşıcı hastalıklara karşı vücut önceden korunduğu için bu hastalıklardan ölüm ve salgın riski azaldı.
- 10 puan
Soru 2
ortaBİY.9.1.1Biyolojinin Önemi, Biyoloji Biliminin Gelişimindeki Dönüm Noktaları
Bir öğrenci sınıfta şunu söylüyor: "Penisilinin keşfiyle bakterilerin yol açtığı hastalık sorunu tamamen ve kalıcı olarak çözüldü. Artık soğuk algınlığında bile antibiyotik içersek bir şey olmaz."
a)Penisilinin keşfinin insan hayatına bir katkısını yazınız.
b)Öğrencinin "tamamen ve kalıcı olarak çözüldü" görüşünü bilimsel bir gerekçeyle sorgulayınız.
c)Öğrencinin soğuk algınlığıyla ilgili düşüncesindeki iki hatayı açıklayınız.
Çözdüm, kendimi puanla
Örnek cevap (tam puan)
a) Önceden ölüme yol açabilen bakteriyel enfeksiyonlar tedavi edilebildi, ameliyat sonrası enfeksiyon riski azaldı. b) Katılmıyorum. Zamanla antibiyotiklere dirençli bakteriler ortaya çıktı ve bazı enfeksiyonlar artık eski ilaçlarla tedavi edilemiyor. Bu yüzden sorun kalıcı olarak çözülmüş değildir. c) Birincisi, soğuk algınlığı genellikle virüslerden kaynaklanır ve antibiyotikler virüslere etki etmez. İkincisi, gereksiz antibiyotik kullanmak bakterilerin dirençli hâle gelmesini kolaylaştırır; yani "bir şey olmaz" düşüncesi yanlıştır.
- 10 puan
Soru 3
ortaBİY.9.1.1Biyolojinin Önemi, Biyoloji Biliminin Gelişimindeki Dönüm Noktaları
Bir haber sitesinde şu yorum yer alıyor: "DNA'nın çift sarmal yapısının keşfi (1953) yalnızca bilim insanlarını ilgilendiren teorik bir bilgidir; sıradan insanların günlük hayatına hiçbir etkisi olmamıştır."
a)Bu yorumu, DNA'nın yapısının anlaşılmasından sonra gelen iki gelişmeyle sorgulayınız. Her gelişme için insan hayatına bir katkı yazınız.
b)Bu gelişmelerden birinin toplumda tartışma yaratabilecek bir yönünü yazınız ve neden dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini açıklayınız.
Çözdüm, kendimi puanla
Örnek cevap (tam puan)
a) Yorum yanlıştır. PCR ile çok az miktardaki DNA çoğaltılabilir; bu sayede hastalık testleri ve adli incelemeler yapılabilir. İnsan Genom Projesi ile insan DNA dizisi ortaya çıkarıldı; bu bilgi kalıtsal hastalıkların nedenlerini anlamaya ve tanı yöntemleri geliştirmeye yardımcı oldu. b) İnsan Genom Projesi'nden sonra kişilerin genetik bilgileri okunabilir hâle geldi. Bu bilgiler izinsiz paylaşılırsa kişiler iş veya sigorta gibi alanlarda ayrımcılığa uğrayabilir. Bu yüzden bilimin sağladığı yarar ile kişinin hakları birlikte düşünülmelidir.
- 8 puan
Soru 4
kolayBİY.9.1.2Bilimin Doğası, Bilimsel Araştırma Süreçleri
Elif, okul bahçesindeki bir karınca yuvasını bir gün boyunca izleyip şu notları alıyor: 1. Sabah 09.00-09.30 arasında yuvaya 38 karınca girdi. 2. Yuvaya giren karıncaların bir kısmı ağızlarında beyaz kırıntılar taşıyordu. 3. Karıncalar bu kırıntıları yuvadaki yavrularını beslemek için taşıyor. 4. Öğle saatlerinde karıncalar sıcaktan rahatsız olduğu için yuvadan daha az çıkıyor.
a)Notların her birinin gözlem mi çıkarım mı olduğunu yazınız.
b)Çıkarım olarak belirlediğiniz notlardan birinin neden gözlem sayılamayacağını açıklayınız.
c)4. notu bilimsel olarak test edebilmek için Elif'in hangi verileri toplaması gerektiğini yazınız.
Çözdüm, kendimi puanla
Örnek cevap (tam puan)
a) 1. gözlem, 2. gözlem, 3. çıkarım, 4. çıkarım. b) 3. notta Elif, kırıntıların yavrulara verildiğini görmemiştir; gördüğü taşıma davranışını kendi bilgisine göre yorumlamıştır. Bu yüzden çıkarımdır. c) Gün içinde belirli saatlerde (örneğin her saat başı) yuvadan çıkan karınca sayısını saymalı, aynı anda termometreyle hava ya da toprak sıcaklığını ölçmeli ve bunu serin ve sıcak günler dahil birkaç gün tekrarlamalıdır.
- 8 puan
Soru 5
kolayBİY.9.1.2Bilimin Doğası, Bilimsel Araştırma Süreçleri
Mert, tuzlu suyun tere tohumlarının çimlenmesine etkisini araştırıyor. Dört özdeş kabın her birine pamuk üzerinde 20 tere tohumu yerleştiriyor. Kapları aynı odada, aynı ışık ve sıcaklıkta tutuyor. Her kabı her gün 10 mL sıvı ile suluyor: Kap A: Saf su Kap B: 100 mL suda 1 g tuz bulunan karışım Kap C: 100 mL suda 2 g tuz bulunan karışım Kap D: 100 mL suda 3 g tuz bulunan karışım 5 gün sonra her kapta çimlenen tohumları sayıyor.
a)Bu deneyin bağımsız değişkenini, bağımlı değişkenini ve kontrol grubunu yazınız.
b)Deneyin güvenilir olması için bütün kaplarda aynı tutulan iki koşulu yazınız.
Çözdüm, kendimi puanla
Örnek cevap (tam puan)
a) Bağımsız değişken: suyun içindeki tuz miktarı. Bağımlı değişken: 5 gün sonunda çimlenen tohum sayısı. Kontrol grubu: tuz eklenmeden saf suyla sulanan Kap A. b) Her kaba aynı sayıda (20) tohum konması ve her kabın günde aynı miktarda (10 mL) sulanması.
- 10 puan
Soru 6
ortaBİY.9.1.2Bilimin Doğası, Bilimsel Araştırma Süreçleri
Zeynep'in hipotezi: "Un kurtları nemli ortamı kuru ortama tercih eder." Zeynep bir kutunun bir yarısına kuru kepek, diğer yarısına nemlendirilmiş kepek koyuyor. Kutunun ortasına 20 un kurdu bırakıyor ve 15 dakika sonra her taraftaki un kurtlarını sayıyor. Deneyi her seferinde yeni 20 un kurduyla üç kez tekrarlıyor: 1. deneme: nemli taraf 14, kuru taraf 6 2. deneme: nemli taraf 15, kuru taraf 5 3. deneme: nemli taraf 13, kuru taraf 7
a)Üç denemede nemli tarafa geçen un kurtlarının ortalama sayısını ve yüzdesini hesaplayınız. Bu verilerin hipotezi destekleyip desteklemediğini yazınız.
b)Zeynep'in deneyi neden üç kez tekrarladığını açıklayınız.
c)Zeynep'in arkadaşı "Artık bu kesin olarak kanıtlandı, bu bilgi hiçbir zaman değişmez." diyor. Bu görüşü bilimin doğası açısından değerlendiriniz.
Çözdüm, kendimi puanla
Örnek cevap (tam puan)
a) (14 + 15 + 13) ÷ 3 = 14 un kurdu. 14 ÷ 20 = 0,70 => %70. Un kurtlarının çoğu nemli tarafa geçtiği için veriler hipotezi destekliyor. b) Tek bir denemede sonuç tesadüf olabilir. Deneyi tekrarlayıp benzer sonuçlar elde etmek, sonucun güvenilirliğini artırır. c) Bu görüş yanlıştır. Bilimsel bilgi kesin ve değişmez değildir; yeni gözlem ve deneylerle değişebilir. Bu deney yalnız 60 un kurduyla, tek bir nem farkıyla yapılmıştır. Farklı sıcaklıklarda ya da başka araştırmacılarca yapılan deneyler farklı sonuç verebilir. Bu nedenle sonuç "desteklendi" denebilir, "kesin kanıtlandı" denemez.
- 15 puan
Soru 7
zorBİY.9.1.2Bilimin Doğası, Bilimsel Araştırma Süreçleri
Kaan'ın evinde iki saksı fesleğen var. Birinci saksı güneş alan pencerenin önünde, ikinci saksı odanın gölgede kalan köşesinde duruyor. Birinci saksıyı Kaan, ikinci saksıyı kardeşi suluyor. Bir ay sonra birinci fesleğenin daha uzun ve gür olduğunu gören Kaan şu sonuca varıyor: "Işık arttıkça fesleğen daha hızlı büyür."
a)Kaan'ın sonucunun bilimsel olarak güvenilir olmadığını iki gerekçeyle açıklayınız.
b)Kaan'ın fikrini test edecek kontrollü bir deney tasarlayınız. Bağımsız değişkeni, bağımlı değişkeni, kontrol ve deney gruplarını, aynı tutacağınız iki koşulu ve sonucu nasıl ölçeceğinizi yazınız.
c)Deney sonuçları Kaan'ın hipotezini desteklemezse ne yapılması gerektiğini yazınız. Bu durum bilimin doğasının hangi özelliğiyle ilgilidir?
Çözdüm, kendimi puanla
Örnek cevap (tam puan)
a) Birincisi, iki saksı yalnız ışık bakımından değil; farklı kişilerce, büyük olasılıkla farklı miktarda sulanmaları ve sıcaklıkları bakımından da farklıdır. Bu yüzden farkın ışıktan mı başka bir koşuldan mı kaynaklandığı bilinemez. İkincisi, yalnız iki bitki karşılaştırılmış ve deney tekrarlanmamıştır. b) Aynı boyda (örneğin 5 cm) 10 fesleğen fidesi alınır, aynı toprakla aynı büyüklükteki saksılara dikilir. 5 fide günde 8 saat ışık alan rafa (deney grubu), 5 fide aynı odada günde 3 saat ışık alan rafa (kontrol grubu) konur. Bağımsız değişken ışık süresi, bağımlı değişken boy artışıdır. Bütün fideler her gün aynı saatte 50 mL suyla sulanır ve aynı sıcaklıkta tutulur. 4 hafta boyunca her hafta boylar cetvelle ölçülüp kaydedilir ve grupların ortalamaları karşılaştırılır. c) Hipotez gözden geçirilir veya değiştirilir; gerekirse yeni deneyler yapılır. Bu durum bilimsel bilginin kesin olmayıp yeni verilerle değişebilmesiyle ilgilidir.
- 8 puan
Soru 8
kolayBİY.9.1.4Hücresel Yapı, Organizasyon, Beslenme, Enerji Üretimi ve Tüketimi, Boşaltım, Büyüme ve Gelişme, Metabolizma, Uyarılara Tepki, Homeostazi, Üreme, Varyasyon ve Adaptasyon
Deniz, toprak dolu bir saksıya ektiği fasulye tohumunu 10 gün boyunca gözlemleyip şu notları alıyor: 3. gün: Topraktan kıvrık, açık yeşil bir filiz çıktı. 5. gün: Gövde 2 cm oldu, ilk iki yaprak açıldı. 8. gün: Saksı pencere kenarına kondu; gövdenin ucu pencereye doğru eğildi. 10. gün: Gövde 7 cm'ye ulaştı, yaprak sayısı 4 oldu.
a)Notlarda doğrudan gözlenen iki canlılık özelliğini yazınız ve her biri için notlardan bir kanıt gösteriniz.
b)Notlarda görülmeyen ancak fasulye bitkisinin canlı olduğu için sahip olması gereken iki özelliği yazınız.
Çözdüm, kendimi puanla
Örnek cevap (tam puan)
a) Büyüme ve gelişme: Gövde 2 cm'den 7 cm'ye uzamış, yaprak sayısı 2'den 4'e çıkmıştır. Uyarılara tepki: Pencere kenarına konunca gövdenin ucu ışığa doğru eğilmiştir. b) Hücresel yapı: Bitki hücrelerden oluşur. Metabolizma: Bitkinin hücrelerinde büyümesi için gerekli maddeleri yapan ve enerji sağlayan kimyasal tepkimeler gerçekleşir.
- 10 puan
Soru 9
ortaBİY.9.1.4Hücresel Yapı, Organizasyon, Beslenme, Enerji Üretimi ve Tüketimi, Boşaltım, Büyüme ve Gelişme, Metabolizma, Uyarılara Tepki, Homeostazi, Üreme, Varyasyon ve Adaptasyon
Bir öğrenci üç örneği karşılaştırıyor: 1. Yoğurt mayasındaki bakteriler 2. Ekmek mayası (tek hücreli bir mantar) 3. Doymuş tuzlu suya sarkıtılan bir ipliğin üzerinde günler içinde büyüyen tuz kristali
a)Tuz kristali zamanla büyüdüğü hâlde neden canlı sayılmaz? İki gerekçe yazınız.
b)Yoğurt bakterisi ile ekmek mayasını hücre yapısı bakımından karşılaştırınız.
c)Bakteri ve maya için ortak bir canlılık özelliği yazınız ve bu özelliği bilimsel olarak nasıl gözlemleyebileceğinizi açıklayınız.
Çözdüm, kendimi puanla
Örnek cevap (tam puan)
a) Tuz kristali hücrelerden oluşmaz. Kristalin büyümesi, sudaki tuzun dışarıdan üzerine eklenmesiyle olur; kristal beslenmez, kendi içinde metabolizma göstermez ve çoğalmaz. b) Yoğurt bakterisi prokaryottur; belirgin bir çekirdeği ve zarlı organelleri yoktur. Ekmek mayası ökaryottur; çekirdeği ve zarlı organelleri vardır. c) Ortak özellik: üreme. Ilık şekerli suya bir miktar maya eklenir; başlangıçta ve birkaç saat sonra birer damla mikroskopta incelenip görüş alanındaki hücreler sayılır. Hücre sayısının artması üremenin kanıtıdır.
- 12 puan
Soru 10
zorBİY.9.1.4Hücresel Yapı, Organizasyon, Beslenme, Enerji Üretimi ve Tüketimi, Boşaltım, Büyüme ve Gelişme, Metabolizma, Uyarılara Tepki, Homeostazi, Üreme, Varyasyon ve Adaptasyon
Bir öğrenci gölet suyundan aldığı bir damlayı mikroskopta inceliyor. Yeşil renkli, tek hücreli ve kamçısıyla hareket eden bir canlı görüyor; hücrenin içinde çekirdek seçilebiliyor. Bu canlılardan başlangıçta yaklaşık aynı sayıda bulunan üç kap hazırlıyor: Kap 1: Yalnız gölet suyu, ışıklı ortam Kap 2: Gölet suyuna çözünmüş besin (şeker vb.) eklenmiş, karanlık ortam Kap 3: Yalnız gölet suyu, karanlık ortam Bir hafta sonra Kap 1 ve Kap 2'de canlı sayısı artmış, Kap 3'te belirgin şekilde azalmıştır.
a)Üç kabın sonuçlarını kullanarak bu canlının beslenme şekli hakkında bir çıkarım yapınız.
b)Bu canlı prokaryot mu, ökaryot mu? Gözlemden bir kanıtla açıklayınız.
c)Kap 1 ve Kap 2'de canlı sayısının artması hangi canlılık özelliğinin kanıtıdır? Bu süreç için gereken enerji hücrede büyük ölçüde hangi molekülden karşılanır?
Çözdüm, kendimi puanla
Örnek cevap (tam puan)
a) Bu canlı hem ototrof hem heterotrof beslenebilir. Işıklı ortamda dışarıdan besin verilmeden çoğaldığına göre fotosentezle kendi besinini üretir. Karanlıkta yalnız besin eklenen kapta çoğaldığına göre ışık yokken besini dışarıdan hazır alır. Kap 3'te ne ışık ne hazır besin olduğu için beslenemez ve sayısı azalır. b) Ökaryottur, çünkü hücresinde çekirdek görülmüştür. Prokaryot hücrelerde belirgin bir çekirdek bulunmaz. c) Sayının artması üremenin kanıtıdır. Gereken enerji büyük ölçüde ATP molekülünden karşılanır.
9. sınıf biyoloji 1. dönem 1. yazılı senaryoları: hangi kazanımdan kaç soru?
ODSGM 9. sınıf biyoloji 1. dönem 1. yazılı için 3 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer ve yazılıyı ona göre hazırlar. Senaryolar yalnız soru sayısında ayrılır: toplam 5-6 soru, tek ünite: yaşam. Sorular açık uçlu ya da kısa cevaplı; çoktan seçmeli yok, işlem ve gerekçe puanlanır. Kâğıt Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) üzerinden hazırlanır: iki soruyu zümre yazar, gerisi MEB soru havuzundan gelir.
Sorulacak kazanımların testleri Kazanım'da
9. sınıf biyoloji için her kazanımın kolay, orta ve zor testi ve her sorunun adım adım çözümü. Çözdükçe hangi kazanımda eksiğin kaldığını yazılıdan önce görürsün. Google hesabıyla başlanır, kart bilgisi istenmez.
9. sınıf biyoloji 1. dönem 1. yazılı: sık sorulanlar
9. sınıf biyoloji 1. dönem 1. yazılı ne zaman?
3 Kasım 2026 günü, okul geneli ortak yazılı olarak OYSS üzerinden yapılır; süre 40 dakikadır. Kesin ders saatini okulun duyurur.
9. sınıf biyoloji 1. dönem 1. yazılı konuları neler?
Sorular şu konulardaki öğrenme çıktılarından gelir: Biyolojinin Önemi, Biyoloji Biliminin Gelişimindeki Dönüm Noktaları, Bilimin Doğası, Bilimsel Araştırma Süreçleri, Hücresel Yapı, Organizasyon, Beslenme, Enerji Üretimi ve Tüketimi, Boşaltım, Büyüme ve Gelişme, Metabolizma, Uyarılara Tepki, Homeostazi, Üreme, Varyasyon ve Adaptasyon. Bu sayfadaki 10 soru bu konuların hepsini kapsar.
9. sınıf biyoloji 1. dönem 1. yazılısında kaç soru çıkar?
ODSGM bu yazılı için 3 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer. Senaryoya göre kâğıtta 5-6 soru olur. Sorular açık uçlu ya da kısa cevaplıdır, çoktan seçmeli yoktur.
Bu sorular yazılıda aynen çıkar mı?
Hayır. Sorular Dubba tarafından aynı öğrenme çıktılarına göre yazıldı; yazılıdaki sorular MEB soru havuzundan ve zümreden gelir. Amaç soru tipini ve puanlamayı önceden görmek: kâğıda çöz, anahtarla kendini puanla, zayıf kazanımı çalış.
İlgili rehberler
- 9. sınıf biyoloji konuları
- OYSS nedir, yazılı tarihleri
- OYSS yazılısına nasıl hazırlanılır?
- 9. sınıf matematik yazılı soruları
- 9. sınıf fizik yazılı soruları
- 9. sınıf kimya yazılı soruları
- 9. sınıf tarih yazılı soruları
- 9. sınıf coğrafya yazılı soruları
- 9. sınıf edebiyat yazılı soruları
- 9. sınıf din kültürü yazılı soruları
- 9. sınıf ingilizce yazılı soruları
- 10. sınıf biyoloji yazılı soruları
- 11. sınıf biyoloji yazılı soruları