KPSS · Genel Kültür (GK)

KPSS Coğrafya: kaç soru, nasıl çalışılır?

KPSS Coğrafya: Türkiye'nin fiziki, beşerî ve ekonomik coğrafyası; ÖSYM soru mantığı, harita çalışma taktikleri ve örnek sorularla hazırlık rehberi.

Son güncelleme:

Genel Kültür (GK)30 soru
KPSS toplam120 soru · 130 dk

Coğrafya KPSS'de nasıl sorulur?

Coğrafya soruları 30 soruluk Genel Kültür bölümü içinde yer alır ve tamamına yakını Türkiye coğrafyasından gelir. Konu dağılımında coğrafi konum, iklim ve yer şekilleri gibi fiziki başlıklar ile nüfus, yerleşme, tarım, sanayi, madenler, ulaşım ve turizm gibi beşerî-ekonomik başlıklar birlikte yer alır. Türkiye'nin özel konumunun sonuçları, boğazlar ve komşularla ilişkiler gibi başlıklar da zaman zaman soru getirir. Ekonomik coğrafya son yıllarda ağırlığını artırmıştır; hangi ürünün nerede yetiştiği, hangi madenin nerede çıkarıldığı gibi bilgiler doğrudan soruya dönüşür.

ÖSYM coğrafyada iki tip soru kurar: doğrudan bilgi isteyen kısa sorular ile bir olgunun nedenini iklim, yer şekli veya konumla ilişkilendiren neden-sonuç soruları. İkinci tipte adayların en sık yaptığı hata, ezberledikleri bilgiyi nedeninden kopuk taşımaktır; Antalya'da seracılığın gelişmesini bilmek yetmez, bunun kış aylarının ılık geçmesiyle bağını kurmak gerekir. Bölgeler arası karşılaştırma sorularında da yükselti, denize göre konum ve dağların uzanış doğrultusu üçlüsü hemen her çeldiricinin anahtarıdır.

Bu ders haritasız çalışılamaz: her konuyu dilsiz harita üzerine işleyerek ilerleyin; akarsuları, ovaları, maden yataklarını ve sanayi kuruluşlarını kendi elinizle yerleştirmek, okuyarak geçirilen saatlerden daha kalıcıdır. İklim konusunu merkeze alın, çünkü tarım, nüfus ve turizm sorularının çoğu dönüp dolaşıp iklime bağlanır. Son olarak grafik ve tablo okuma pratiği yapın; nüfus piramidi, yağış grafiği ve ürün istatistiği yorumlatan sorular bilgiden çok dikkat ölçer ve düzenli pratikle garantili nete dönüşür.

Çalışma taktikleri

  • Her konuyu dilsiz haritaya işleyin; mekânsal bilgi görsel hafızayla kalıcılaşır.
  • İklim tiplerini örnek şehirlerle eşleştirin; ÖSYM iklimi çoğunlukla şehir üzerinden sorar.
  • Madenler ve enerji kaynaklarında "ilk çıkarıldığı yer" ile "en çok çıkarıldığı yer" ayrımına dikkat edin; çeldiriciler bu ayrımdan yazılır.
  • Yükseltinin batıdan doğuya doğru arttığını merkeze alın; sıcaklık, tarım ve nüfus dağılışı sorularının çoğu bu tek ilkeyle çözülür.

Örnek sorular

Aşağıdaki sorular Dubba editör ekibi tarafından bu konu için hazırlandı. Cevabı görmeden önce kendin çözmeyi dene.

1. Doğu Karadeniz kıyılarının her mevsim yağışlı olmasında aşağıdakilerden hangisi en belirleyici etkendir?

  1. A)Karasal iklimin etkisinde kalması
  2. B)Dağların kıyıya paralel uzanması nedeniyle denizden gelen nemli havanın yamaçlarda yükselmesi
  3. C)Yaz aylarında muson rüzgârlarının etkili olması
  4. D)Bölgenin ortalama yükseltisinin az olması
  5. E)Ekvator'a diğer bölgelerden daha yakın olması
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B Kıyıya paralel uzanan Kuzey Anadolu Dağları, denizden gelen nemli hava kütlelerini yamaçlar boyunca yükselmeye zorlar ve yamaç (orografik) yağışları oluşur. Türkiye'de muson iklimi görülmediği için C seçeneği tuzaktır.

2. Tamamı Türkiye sınırları içinde kalan en uzun akarsu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A)Fırat
  2. B)Dicle
  3. C)Kızılırmak
  4. D)Sakarya
  5. E)Yeşilırmak
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: C Sivas'tan doğup Bafra Ovası'nda Karadeniz'e dökülen Kızılırmak, tamamı Türkiye sınırları içindeki en uzun akarsudur. Fırat toplam uzunluk olarak daha uzun olsa da sularını ülke dışına taşıdığı için çeldiricidir.

3. Fırat ve Dicle üzerindeki barajlarla sulama ve enerji üretimini birlikte hedefleyen Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında aşağıdaki illerden hangisi yer almaz?

  1. A)Şanlıurfa
  2. B)Diyarbakır
  3. C)Mardin
  4. D)Gaziantep
  5. E)Malatya
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: E GAP, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki dokuz ili kapsar; Malatya Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer aldığı için proje kapsamında değildir.

Kendi notundan soru üret

DubbAI'a bir bölge veya il adı verip o yörenin iklimi, tarımı ve ekonomik faaliyetlerini ilişkilendiren neden-sonuç soruları ürettirin; iki bölgeyi karşılaştıran öncüllü sorular istemek harita bilginizi sınamanın en hızlı yoludur.

Coğrafya çalışman için DubbAI hazır

Kendi notunu yapıştır ya da PDF yükle; çoktan seçmeli, doğru-yanlış ve kısa cevaplı sorular saniyeler içinde. Ücretsiz Google girişiyle.

DubbAI Studio'da üret

Diğer KPSS konuları

İlgili rehberler