İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz

KPSS · Eğitim Bilimleri (EB)

KPSS Öğrenme Psikolojisi: kaç soru, nasıl çalışılır?

KPSS Eğitim Bilimleri Öğrenme Psikolojisi: koşullanma süreçleri, pekiştirme tarifeleri ve senaryo tipi sorulara yönelik çalışma stratejileri.

Son güncelleme:

Eğitim Bilimleri (EB)60 soru
KPSS toplam120 soru · 130 dk

Öğrenme Psikolojisi KPSS'de nasıl sorulur?

Öğrenme psikolojisi, Eğitim Bilimleri oturumunda gelişimle birlikte en çok soru getiren alandır; 12 soruya kadar çıkabilen ağırlığıyla sınavın kaderini belirler. ÖSYM'nin buradaki tarzı nettir: bir öğretmenin ya da ebeveynin uygulaması kısa bir olay olarak anlatılır, adaydan bu uygulamanın hangi koşullanma sürecine ya da hangi pekiştirme tarifesine karşılık geldiğini bulması istenir. Kuramın adını bilmek değil, olaydaki mekanizmayı görmek puan getirir. Bu nedenle hazırlığın merkezine tanım ezberini değil, örnek çözümlemeyi koymak gerekir.

Kavram çiftleri bu konuda özellikle acımasızdır. Olumsuz pekiştirme ile ceza neredeyse her sınavda bir maddede karşına çıkar; ilkinde davranış artar, ikincisinde azalır. Klasik koşullanmadaki genelleme ile edimsel koşullanmadaki genelleme, sönme ile unutma, birincil ve ikincil pekiştireçler de sık karışan başlıklardır. Pekiştirme tarifelerinde sabit ve değişken oranlı ile sabit ve değişken aralıklı ayrımını örnek üzerinden çalışmayan aday, dört tarifenin dördünü de birbirine bağlar. Sistematik duyarsızlaştırma ile karşıt koşullanma ilişkisi de gözden kaçırılmamalıdır.

Davranışçı kuramlarla yetinme; sosyal öğrenme kuramının dolaylı pekiştirme ve model alma kavramları ile bilgi işleme kuramının bellek türleri ve kodlama stratejileri her yıl soru üretir. Çalışırken her kavram için günlük hayattan kendi örneğini yazmayı alışkanlık edin, ardından bol senaryo sorusu çözüp yanlışlarının hangi kavram çiftinde yoğunlaştığını not et. Premack ilkesini de mutlaka bir sınıf örneğiyle çalış. Sınava yakın dönemde bu yanlış listesi, hangi mekanizmayı hâlâ olay içinde tanıyamadığını gösteren en dürüst aynadır.

Çalışma taktikleri

  • Dört pekiştirme tarifesini tek örnek ailesi üzerinden çalış: aynı öğretmen, dört farklı ödül kuralı.
  • Olumsuz pekiştirme ve ceza sorularında önce davranışın artıp azalmadığına bak; yön her şeyi belirler.
  • Klasik ve edimsel koşullanma kavramlarını iki sütunlu tabloda eşleştir, aynı adı taşıyan kavramları ayrıca işaretle.
  • Her gün beş senaryo sorusu çözüp yanlışlarını kavram çiftine göre etiketle.

Örnek sorular

Aşağıdaki sorular Dubba editör ekibi tarafından bu konu için hazırlandı. Cevabı görmeden önce kendin çözmeyi dene.

1. Komşusunun köpeği tarafından ısırılan Zeynep, artık sokakta gördüğü bütün köpeklerden, hatta tüylü oyuncaklardan bile korkmaya başlamıştır. Zeynep'in bu durumu klasik koşullanmanın hangi kavramıyla açıklanır?

  1. A)Ayırt etme
  2. B)Sönme
  3. C)Kendiliğinden geri gelme
  4. D)Karşıt koşullanma
  5. E)Uyarıcı genellemesi
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: E Korku tepkisi, koşullu uyarıcıya benzeyen diğer uyarıcılara da gösterilmektedir; benzer uyarıcılara aynı tepkinin verilmesi uyarıcı genellemesidir.

2. Bir öğretmen, öğrencilerine kaç doğru davranıştan sonra yıldız vereceğini önceden belli etmemekte; bazen iki, bazen beş davranıştan sonra ödüllendirmektedir. Öğrencilerin istenen davranışları yüksek ve kararlı biçimde sürdürdüğü gözlenmiştir. Öğretmenin kullandığı pekiştirme tarifesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A)Sabit oranlı pekiştirme
  2. B)Değişken oranlı pekiştirme
  3. C)Sabit aralıklı pekiştirme
  4. D)Değişken aralıklı pekiştirme
  5. E)Sürekli pekiştirme
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B Pekiştireç, sayısı önceden kestirilemeyen davranış miktarına bağlanmıştır; bu, sönmeye en dirençli davranışları üreten değişken oranlı tarifedir.

3. Öğretmen, hafta boyunca ödevlerini eksiksiz getiren öğrencileri cuma günkü haftalık değerlendirme sınavından muaf tutmaktadır. Bu uygulamanın ardından sınıfta ödev getirme davranışında belirgin artış gözlenmiştir. Öğretmenin uygulaması aşağıdakilerden hangisine örnektir?

  1. A)Birinci tip ceza
  2. B)İkinci tip ceza
  3. C)Olumlu pekiştirme
  4. D)Olumsuz pekiştirme
  5. E)Sönme
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: D Hoşa gitmeyen bir uyarıcı olan sınav ortamdan çekilerek davranış artırılmıştır; itici uyarıcının kaldırılmasıyla davranışın güçlenmesi olumsuz pekiştirmedir.

Kendi notundan soru üret

Ders notundaki pekiştirme tarifeleri tablosunu DubbAI ile her tarife için yeni bir sınıf örneği ürettir; örnekleri karışık sırayla soru olarak geri sordur.

Öğrenme Psikolojisi çalışman için DubbAI hazır

Kendi notunu yapıştır ya da PDF yükle; çoktan seçmeli, doğru-yanlış ve kısa cevaplı sorular saniyeler içinde. Ücretsiz Google girişiyle.

DubbAI Studio'da üret

Diğer KPSS konuları

İlgili rehberler