KPSS · Genel Yetenek (GY)

KPSS Türkçe: kaç soru, nasıl çalışılır?

KPSS Türkçe: 15 sorunun konu dağılımı, paragraf çözüm stratejisi, dil bilgisi ve yazım kuralları için çalışma planı, örnek sorular ve pratik ipuçları.

Son güncelleme:

Genel Yetenek (GY)30 soru
Türkçe15 soru
KPSS toplam120 soru · 130 dk

Türkçe KPSS'de nasıl sorulur?

Genel Yetenek bölümündeki 30 sorunun 15'i Türkçeden gelir ve bu soruların yaklaşık yarısını paragraf soruları oluşturur. Ana düşünce, yardımcı düşünce, paragrafta anlatım teknikleri ve cümle akışını bozan ifade gibi soru tipleri her yıl düzenli olarak sorulur. Kalan sorular sözcükte ve cümlede anlam, dil bilgisi, yazım kuralları ile noktalama işaretlerinden gelir; dil bilgisinin payı yıllar içinde azalmış olsa da fiilimsi, cümle ögeleri ve ses olayları hâlâ karşınıza çıkabilir.

ÖSYM, Türkçe sorularında ezber bilgiden çok okuduğunu anlama ve yorum gücünü ölçer. Paragraf metinleri son yıllarda uzadığı için asıl sınav, zamana karşı bir dikkat sınavına dönüşmüştür. Adayların en sık düştüğü tuzak, soruyu metne değil kendi ön bilgisine dayanarak yanıtlamaktır; oysa doğru cevap her zaman metnin içindedir. Bir diğer yaygın hata, dil bilgisini kural ezberi olarak görmektir; sorular kuralın kendisini değil, kuralın cümle içinde uygulanışını sorar.

Çalışma düzeninde her güne en az on paragraf sorusu koyun ve mutlaka süre tutun; hedef, soru başına bir buçuk dakikanın altına inmek olmalıdır. Yazım ve noktalama için TDK'nin güncel kılavuzunu esas alın, çünkü eski kaynaklardaki bazı kurallar değişmiştir. Dil bilgisinde fiilimsiler, cümlenin ögeleri ve anlatım bozukluğu gibi başlıkları konu anlatımıyla değil bol soru çözerek pekiştirin; yanlışlarınızı bir deftere işleyip haftalık tekrar edin. Sınava son iki ay kala haftada bir tam Genel Yetenek denemesi çözerek bu düzeni sınav temposuyla birleştirin.

Çalışma taktikleri

  • Paragraf sorusunda önce soru kökünü okuyun; ne arandığını bilerek metne girmek zaman kazandırır.
  • Yazım kurallarında en çok çıkan başlıklar birleşik kelimeler, "de/da" ve "ki"nin yazımı ile büyük harflerin kullanımıdır; bu üçünü ayrıca tekrar edin.
  • Anlatım bozukluğu sorularında cümleyi ögelerine ayırın; özne-yüklem uyumsuzluğu en sık karşılaşılan bozukluktur.
  • Deneme çözerken Türkçe bölümüne ayırdığınız süreyi not edin; süre yönetimi bu derste netten daha belirleyicidir.

Örnek sorular

Aşağıdaki sorular Dubba editör ekibi tarafından bu konu için hazırlandı. Cevabı görmeden önce kendin çözmeyi dene.

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ağır" sözcüğü "yavaş" anlamında kullanılmıştır?

  1. A)Bu kadar ağır bir çantayla merdiven çıkılmaz.
  2. B)Hastalığı sandığımızdan daha ağır seyrediyordu.
  3. C)Yaşlı adam ağır adımlarla köprüye doğru yürüdü.
  4. D)Misafirlere ağır bir yemek ikram edildi.
  5. E)Bu söz ona çok ağır geldi, günlerce konuşmadı.
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: C C seçeneğinde "ağır adımlarla" ifadesi yürüyüşün yavaşlığını anlatır. Diğer seçeneklerde sözcük sırasıyla kilosu çok, tehlikeli, hazmı güç ve incitici anlamlarında kullanılmıştır.

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

  1. A)Hiçbir şey onu bu kararından döndüremedi.
  2. B)Yarın ki toplantıya herkes katılacakmış.
  3. C)Pek çok öğrenci sınav sonucunu merakla bekliyor.
  4. D)Akşamüstü sahilde uzun bir yürüyüş yaptık.
  5. E)Herkes elinden geleni yapmaya çalışıyordu.
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B "Yarınki" sözcüğündeki "-ki" sıfat yapan ektir ve bitişik yazılır; "yarın ki" biçimi yanlıştır. "Hiçbir" ve "akşamüstü" sözcüklerinin bitişik yazımı ise doğrudur.

3. "Okumak, yalnızca satırları takip etmek değildir; okurun metinle konuşması, ona sorular sorması, yer yer itiraz etmesidir. Satırların üzerinden kayıp giden göz, sayfayı bitirir ama metni bitiremez. Gerçek okur, kitabı kapattığında zihninde yeni sorularla baş başa kalan kişidir." Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A)Okuma alışkanlığı küçük yaşlarda kazandırılmalıdır.
  2. B)Nitelikli okuma, metinle etkileşim kurmayı ve sorgulamayı gerektirir.
  3. C)Her okur, okuduğu metinden aynı anlamı çıkarmaz.
  4. D)Hızlı okumak, metnin anlaşılmasını güçleştirir.
  5. E)İyi bir kitap, okuruna kolay tükenmeyen bir keyif verir.
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B Parça, okumayı metinle konuşma, soru sorma ve itiraz etme eylemi olarak tanımlıyor; asıl vurgu okumanın sorgulayıcı bir etkileşim olduğudur. D seçeneği tuzaktır; parçada hız değil, yüzeysel okuma eleştirilmektedir.

Kendi notundan soru üret

Herhangi bir köşe yazısından bir paragrafı DubbAI'a yapıştırıp ana düşünce, yardımcı düşünce ve akışı bozan cümle soruları ürettirin; kendi seçtiğiniz metinle sınırsız paragraf pratiği yapabilirsiniz.

Türkçe çalışman için DubbAI hazır

Kendi notunu yapıştır ya da PDF yükle; çoktan seçmeli, doğru-yanlış ve kısa cevaplı sorular saniyeler içinde. Ücretsiz Google girişiyle.

DubbAI Studio'da üret

Diğer KPSS konuları

İlgili rehberler