KPSS · Genel Kültür (GK)
KPSS Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi: Millî Mücadele'den inkılaplara ilke-inkılap eşleştirmeleri, ÖSYM soru mantığı ve örnek sorularla hazırlık.
Son güncelleme:
Bu başlık, 30 soruluk Genel Kültür bölümünde tarihin devamı niteliğinde sorulur ve iki ana damardan beslenir: Millî Mücadele süreci (genelgeler, kongreler, cepheler, antlaşmalar) ile Cumhuriyet dönemindeki inkılaplar ve Atatürk ilkeleri. Sınavın en sevdiği kurgu, bir inkılabı ya da gelişmeyi verip hangi ilkeyle doğrudan ilişkili olduğunu sormaktır; bu yüzden altı ilkenin tanımını değil, uygulama örneklerini bilmek belirleyicidir. Bütünleyici ilkeler (millî egemenlik, millî birlik, akılcılık ve bilimsellik) de eşleştirme sorularında karşınıza çıkabilir.
ÖSYM bu konuda kronolojiden çok neden-sonuç ve "ilk kez" vurgusu yapar: ulusal egemenlikten ilk kez nerede söz edildiği, manda ve himayenin ilk kez nerede reddedildiği, hangi antlaşmayla hangi statünün kazanıldığı gibi eşikler sorunun kendisidir. Adayların en sık hatası, Amasya Genelgesi ile Erzurum ve Sivas kongrelerinin kararlarını birbirine karıştırmaktır; çeldiriciler neredeyse her zaman bu üç metnin benzer maddelerinden kurulur. İlke eşleştirmelerinde ise bir inkılabın birden çok ilkeyle ilişkilendirilebilmesi, soru kökündeki "doğrudan ilgili" ifadesine dikkat etmeyi zorunlu kılar.
Çalışmayı iki tablo üzerine kurun: birincisi genelge ve kongre kararlarının karşılaştırmalı tablosu, ikincisi ilke-inkılap eşleştirme tablosu. Laiklik için halifeliğin kaldırılması ve Tevhid-i Tedrisat, halkçılık için Soyadı Kanunu ve unvanların kaldırılması, devletçilik için ilk beş yıllık sanayi planı gibi eşleşmeleri örnek üzerinden ezberleyin. Son aşamada çıkmış soruların öncüllü tiplerini bol bol çözün; bu konuda soru kökündeki "yalnızca", "doğrudan", "ilk kez" gibi sınırlayıcı ifadeleri fark etmek, bilgi kadar puan kazandırır.
Aşağıdaki sorular Dubba editör ekibi tarafından bu konu için hazırlandı. Cevabı görmeden önce kendin çözmeyi dene.
1. "Manda ve himaye kabul olunamaz." kararı ilk kez aşağıdakilerin hangisinde yer almıştır?
Doğru cevap: B — Manda ve himayenin reddi ilk kez Erzurum Kongresi kararlarında yer almış, Sivas Kongresi'nde bu karar kesinleşerek ulusal ölçekte benimsenmiştir. Soru kökündeki "ilk kez" vurgusu nedeniyle Sivas seçeneği tuzaktır.
2. 3 Mart 1924'te halifeliğin kaldırılması, aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
Doğru cevap: D — Halifeliğin kaldırılması, din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması yolundaki en önemli adımlardan biri olduğu için doğrudan laiklik ilkesiyle ilişkilidir.
3. Soyadı Kanunu'nun ardından ağa, hacı, hoca, bey, paşa gibi lakap ve unvanların kaldırılması, toplumda ayrıcalık belirten ifadelere son vermeyi amaçlamıştır. Bu düzenleme aşağıdaki ilkelerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
Doğru cevap: A — Unvan ve lakapların kaldırılması, kanun önünde eşitliği sağlamayı ve toplumsal ayrıcalıkları sonlandırmayı hedeflediği için doğrudan halkçılık ilkesiyle ilişkilidir.
DubbAI'dan bir inkılap verip "hangi ilkeyle doğrudan ilişkilidir" kalıbında eşleştirme soruları üretmesini isteyin; genelge ve kongre kararlarını yapıştırıp yalnızca bu metinlerin farklarına odaklanan öncüllü sorular ürettirmek karışıklığı bitirir.
Kendi notunu yapıştır ya da PDF yükle; çoktan seçmeli, doğru-yanlış ve kısa cevaplı sorular saniyeler içinde. Ücretsiz Google girişiyle.
İlgili rehberler