KPSS · Eğitim Bilimleri (EB)

KPSS Gelişim Psikolojisi: kaç soru, nasıl çalışılır?

KPSS Eğitim Bilimleri Gelişim Psikolojisi: Piaget, Erikson ve Vygotsky kuramları, sık karışan kavram çiftleri ve senaryo soruları için hazırlık rehberi.

Son güncelleme:

Eğitim Bilimleri (EB)60 soru
KPSS toplam120 soru · 130 dk

Gelişim Psikolojisi KPSS'de nasıl sorulur?

Gelişim psikolojisi, 60 soruluk Eğitim Bilimleri oturumunun en yüklü alanlarından biridir ve genellikle 10-12 soruyla temsil edilir. ÖSYM bu alanda ezber tanım sormaktan büyük ölçüde vazgeçmiştir; sorular çoğunlukla kısa bir çocuk gözlemi ya da sınıf içi olay verip bunun hangi kavramla, hangi dönemle ya da hangi kuramcıyla açıklanacağını ister. Bu yüzden Piaget'nin dönemlerini sırayla saymak yetmez; her dönemin tipik davranış örneklerini tanıyacak kadar içselleştirmek gerekir.

En çok puan kaybettiren tuzak, birbirine yakın kavram çiftleridir. Olgunlaşma ile öğrenme, büyüme ile gelişme, kritik dönem ile hassas dönem sık karıştırılır; benzer şekilde Piaget'de özelden özele akıl yürütme, benmerkezcilik ve animizm gibi işlem öncesi dönem özellikleri birbirinin yerine kullanılır. Erikson'un psikososyal dönemlerinde ise karmaşanın adı ile yaş aralığını eşleştiren sorular gelir; girişimciliğe karşı suçluluk ile çalışkanlığa karşı aşağılık duygusunu ayırt edemeyen aday senaryo sorusunda kolayca yanılır.

Çalışma sırası olarak önce temel kavramları, ardından bilişsel gelişim kuramlarını, en son ahlak ve kişilik gelişimini bitirmek verimli bir yoldur. Her kuramcı için kendi cümlelerinizle iki üç örnek olay yazın; sınavda karşınıza çıkan senaryolar bu örneklerin çeşitlemeleridir. Vygotsky'nin yakınsal gelişim alanı ve yapı iskelesi kavramlarını Piaget'nin bireysel keşif vurgusuyla karşılaştırmalı çalışmak, iki kuramcının ayrıştığı noktaları soran maddelerde belirleyici olur. Son iki haftada yalnızca yanlış yaptığınız senaryo tiplerine dönmek, konuyu baştan okumaktan çok daha fazla kazandırır.

Çalışma taktikleri

  • Her dönem için yaş aralığını değil, tipik davranış örneğini ezberleyin; sorular yaş değil davranış verir.
  • Piaget, Erikson ve Kohlberg'i tek tabloda yan yana yazıp aynı yaş dilimi için üç kuramın ne dediğini karşılaştırın.
  • Olgunlaşma-öğrenme, büyüme-gelişme gibi çiftleri kendi örneklerinizle bir deftere ayrıştırarak yazın.
  • Çıkmış senaryo sorularında sizi doğruya götüren ipucu kelimeleri (ilk kez, destekle, kendiliğinden) ayrı bir listede toplayın.

Örnek sorular

Aşağıdaki sorular Dubba editör ekibi tarafından bu konu için hazırlandı. Cevabı görmeden önce kendin çözmeyi dene.

1. Beş yaşındaki Elif, eşit miktarda su bulunan iki özdeş bardaktan birindeki suyun uzun ve ince bir bardağa boşaltılmasını izlemiş, ardından uzun bardakta daha fazla su olduğunu söylemiştir. Elif'in bu yanıtı Piaget'ye göre aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

  1. A)Soyut işlemler dönemine henüz geçmemiş olmasıyla
  2. B)Korunumu kazanmadığı için suyun tek boyutuna odaklanmasıyla
  3. C)Nesne sürekliliğini henüz edinememiş olmasıyla
  4. D)Benmerkezci konuşma evresinde bulunmasıyla
  5. E)Özelden özele akıl yürütme eğilimiyle
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B İşlem öncesi dönemdeki çocuk korunumu kazanmadığından suyun yalnızca yükseklik boyutuna odaklanır; görünüm değişse de miktarın aynı kaldığını kavrayamaz.

2. Lise öğrencisi Mert bir dönem müzik grubuna katılmış, sonra sporcu olmayı denemiş, şimdi de yazılımla ilgilenmektedir; 'Ben aslında neyim, ne olacağım?' sorusunu sık sık kendine sormaktadır. Erikson'a göre Mert'in yaşadığı bu süreç aşağıdaki dönemlerden hangisinin tipik özelliğidir?

  1. A)Çalışkanlığa karşı aşağılık duygusu
  2. B)Girişimciliğe karşı suçluluk
  3. C)Kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası
  4. D)Yakınlığa karşı yalıtılmışlık
  5. E)Özerkliğe karşı kuşku ve utanç
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: C Ergenlik döneminde birey farklı rolleri deneyerek 'ben kimim' sorusuna yanıt arar; bu arayış kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası döneminin özüdür.

3. Vygotsky'nin yakınsal gelişim alanı kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

  1. A)Çocuğun kalıtımla getirdiği kapasitenin üst sınırını
  2. B)Öğrenmenin ancak olgunlaşma tamamlandıktan sonra başlayabileceğini
  3. C)Çocuğun yetişkin desteği olmadan ulaşabileceği en üst bilişsel dönemi
  4. D)Çocuğun tek başına yapabildikleri ile bir yetişkin ya da yetkin akran desteğiyle yapabildikleri arasındaki farkı
  5. E)Akranlar arasındaki bireysel zeka farklılıklarını
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: D Yakınsal gelişim alanı, bağımsız problem çözme düzeyi ile destekle ulaşılabilen potansiyel düzey arasındaki mesafedir; Vygotsky'ye göre öğretim bu alana yönelmelidir.

Kendi notundan soru üret

DubbAI'ye bir gelişim dönemi verin ve o döneme uygun üç kısa çocuk gözlemi senaryosu üretmesini isteyin; hangi kavramı anlattığını siz bulun, gerekçenizi yazıp kontrol ettirin.

Gelişim Psikolojisi çalışman için DubbAI hazır

Kendi notunu yapıştır ya da PDF yükle; çoktan seçmeli, doğru-yanlış ve kısa cevaplı sorular saniyeler içinde. Ücretsiz Google girişiyle.

DubbAI Studio'da üret

Diğer KPSS konuları

İlgili rehberler